Dự thảo Luật thuế môi trường do Bộ Tài chính chủ trì soạn thảo đang thu hút sự quan tâm của nhiều cá nhân và tổ chức. Ngày 27/4/2010, Trung tâm Con người và Thiên nhiên đã phối hợp với Mạng lưới Môi trường Việt Nam tổ chức buổi toạ đàm nhằm thảo luận và góp ý cho dự thảo Luật thuế môi trường này

Theo thống kê, Việt Nam hiện có khoảng 12,7 triệu hec-ta rừng. Mục tiêu của Chiến lược Phát triển Lâm nghiệp của Việt Nam đặt ra, đến năm 2020, cả nước sẽ có khoảng gần 16 triệu hec-ta rừng với độ che phủ là 47%. Trung tâm Con người và Thiên nhiên cho rằng việc áp dụng cơ chế chi trả dịch vụ môi trường có thể tạo ra các nguồn tài chính bền vững và tăng cường trách nhiệm của các bên liên quan cho công cuộc bảo vệ rừng bền vững ở Việt Nam.

Hệ thống rừng đặc dụng của Việt Nam đã được thành lập và hoạt động trong gần 50 năm qua. Hiện nay, cả nước có 2,2 triệu ha rừng đặc dụng được quy hoạch thành 164 khu, gồm 30 vườn quốc gia, 58 khu dự trữ thiên nhiên, 10 khu bảo tồn loài, 46 khu bảo vệ cảnh quan và 20 khu rừng nghiên cứu khoa học. Tuy nhiên, trên thực tế, công tác tổ chức và quản lý hệ thống rừng đặc dụng đang có rất nhiều các vấn đề còn tồn tại. Thực trạng này là bối cảnh chính cho sự ra đời của Nghị định tổ chức và quản lý hệ thống rừng đặc dụng.

Trung tâm Con người và Thiên nhiên quan tâm đến lĩnh vực tài nguyên khoáng sản trong mối liên hệ với tăng trưởng, xóa đói giảm nghèo và mục tiêu quản lý, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên nhằm hướng đến phát triển bền vững ở Việt Nam. Trung tâm đánh giá cao Ban soạn thảo Luật khoáng sản tổ chức lấy ý kiến đóng góp cho dự thảo luật lần này. Các ý kiến đóng góp và nội dung đề xuất của Trung tâm cho các bản dự thảo lần 2, lần 3 của Luật Khoáng sản (sửa đổi) có trong các file công văn góp ý dưới đây.

Khởi kiện đòi bồi thường thiệt hại do hành vi vi phạm pháp luật môi trường là quyền và nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức và cộng đồng, đã được pháp luật Việt Nam thừa nhận và quy định, đáp ứng nguyên tắc quốc tế “người gây ô nhiễm phải trả tiền”. Tuy nhiên, ở Việt Nam chưa có tiền lệ rõ ràng về truy tố các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm môi trường, bắt buộc bồi thường hoặc đền bù thiệt hại cho bên bị hại do phải gánh chịu hậu quả của hành vi gây ô nhiễm do chính doanh nghiệp và cơ sở sản xuất gây ra.

Quy định pháp luật về tội phạm môi trường là chính sách hình sự của nhà nước đối với các hành vi xâm hại môi trường. Bộ Luật hình sự năm 1999 (sửa đổi) của Việt Nam đã xây dựng một chương riêng quy định các loại tội phạm về môi trường (chương XVII). Tuy nhiên, gần 10 năm Bộ luật đi vào cuộc sống, có rất ít các vụ vi phạm môi trường bị khởi tố và truy cứu trách nhiệm hình sự, ngoại trừ một số vụ án săn bắt, tiêu thụ động vật hoang dã nguy cấp, quý hiếm và huỷ hoại rừng. Thực tế này trái ngược hoàn toàn với tình trạng vi phạm môi trường ở Việt Nam đang có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp, nguy hiểm hơn, và đã gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường và đời sống kinh tế xã hội của nhân dân.

Bài viết này tóm lược thảo luận chính sách của dự án nghiên cứu “Tìm hiểu Trung Quốc dưới vai trò một nhà hoạt động ở khu vực Đông Dương” do Quỹ Heinrich Boll Stiftung, Quỹ Quốc tế về Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) và Viện Quốc tế về Phát triển Bền vững đồng thực hiện. Dự án này nhằm làm rõ vai trò kinh tế của Trung Quốc ở Việt Nam, Lào và Căm-pu-chia, tạo nền tảng đối thoại xây dựng giữa những người làm chính sách và các bên liên quan ở Trung Quốc và các nước trong khu vực Đông Dương.

Dựa trên nguồn tài liệu và thông tin hiện có, báo cáo này cố gắng trình bày các yếu tố đảm bảo cho mô hình quản lý tài nguyên nước dựa vào cộng đồng có thể vận hành được ở Việt Nam, bao gồm các hình thức tham gia của cộng đồng, cách tiếp cận dựa vào nhu cầu, sự hỗ trợ về mặt thể chế, năng lực của các bên tham gia, chuyển giao kỹ thuật, huy động nguồn lực và sự tự chủ (chủ động) về mặt tài chính.

Bảo tồn bền vững tài nguyên nhiên nhiên và đa dạng sinh học là sự cần thiết hiển nhiên cho việc duy trì đời sống con người. Smith (1995) đã khẳng định rằng vấn đề cốt lõi chính là hành vi của con người để xã hội có thể thay đổi và tạo dựng tương lai bền vững.