Từ ngày 8–11/11/2026, đoàn đại biểu xã Vân Hồ, tỉnh Sơn La gồm các trưởng bản, người có uy tín đến từ 8 bản nằm quanh khu vực rừng tự nhiên có sự hiện diện của Vượn đen má trắng, cùng đại diện Hạt Kiểm lâm khu vực X và Trung tâm Dịch vụ tổng hợp Vân Hồ đã có chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm tại Quảng Trị. Chương trình tập trung tìm hiểu các mô hình cộng đồng tham gia bảo tồn linh trưởng, quản lý rừng và phát triển sinh kế tại địa phương.
Tại Quảng Trị, đoàn đã đến thăm và tìm hiểu mô hình hoạt động của HTX Voọc gáy trắng. Thông qua trao đổi trực tiếp với các thành viên HTX, đại diện cộng đồng và cơ quan chuyên môn của Vân Hồ có cơ hội tìm hiểu quá trình hình thành, phương thức tổ chức hoạt động, huy động sự tham gia của người dân trong tuần tra, bảo vệ rừng và gìn giữ sinh cảnh của loài linh trưởng.
HTX Voọc gáy trắng tại Quảng Trị là mô hình kinh tế kết hợp bảo tồn loài linh trưởng, có sự hỗ trợ kỹ thuật và điều phối từ Trung tâm Nghiên cứu Quản trị Tài nguyên vùng cao (CEGORN). Thực tiễn tổ chức hoạt động của HTX cho thấy vai trò của cộng đồng trong việc kết hợp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên với phát triển các hoạt động tạo sinh kế. Đây cũng là kinh nghiệm có thể tham khảo đối với Vân Hồ trong quá trình tìm kiếm giải pháp bảo tồn các loài động vật hoang dã quý hiếm, phát triển sinh kế phù hợp và giảm áp lực lên tài nguyên rừng.
Sau hoạt động tham quan thực địa, các đại biểu đã cùng trao đổi về những thuận lợi, khó khăn và khả năng vận dụng kinh nghiệm vào điều kiện thực tế tại Vân Hồ. Nội dung thảo luận tập trung vào các giải pháp bảo vệ quần thể Vượn đen má trắng và sinh cảnh rừng tự nhiên, trong đó chú trọng phát huy vai trò của cộng đồng, gắn trách nhiệm bảo tồn với cải thiện sinh kế và phát triển kinh tế địa phương.
Chia sẻ về chuyến đi, anh Tráng A Chu, chủ homestay A Chu, một trong những người tiên phong phát triển du lịch sinh thái tại Vân Hồ, cho biết: “Từ chuyến đi này, anh em chúng tôi và đại diện các bản đều nhận ra rằng việc bảo tồn bao năm qua tại bản rất quan trọng. Chúng tôi thấy mình càng phải có trách nhiệm hơn cho việc bảo tồn và giữ gìn loài Vượn đen má trắng Vân Hồ để du khách khi đến bản làng chúng tôi sẽ được nghe vượn hót mỗi buổi sáng”.
Bên cạnh mô hình HTX Voọc gáy trắng, đoàn đại biểu Vân Hồ còn đến tham quan Làng du lịch Tân Hóa – mô hình du lịch cộng đồng thích ứng với biến đổi khí hậu được UN Tourism vinh danh là một trong những làng du lịch tốt nhất thế giới năm 2023. Tại đây, đoàn tìm hiểu cách người dân chủ động ứng phó với thiên tai, tổ chức hoạt động du lịch phù hợp với điều kiện tự nhiên và gìn giữ cảnh quan. Những kinh nghiệm từ Tân Hóa gợi mở một số hướng tiếp cận trong phát triển sinh kế cộng đồng gắn với khai thác hợp lý lợi thế tự nhiên, văn hóa bản địa và thích ứng với biến đổi khí hậu tại Vân Hồ.
Thông qua các hoạt động tham quan và trao đổi kinh nghiệm, chương trình góp phần tăng cường kết nối giữa cộng đồng địa phương, cơ quan quản lý và các tổ chức hỗ trợ, đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận những kinh nghiệm thực tiễn về tổ chức hoạt động bảo tồn gắn với phát triển sinh kế. Đây là cơ sở để cộng đồng Vân Hồ nghiên cứu, lựa chọn các giải pháp phù hợp với điều kiện địa phương, hướng tới bảo vệ lâu dài quần thể Vượn đen má trắng và hệ sinh thái rừng tự nhiên, gắn với cải thiện sinh kế và nâng cao vai trò chủ thể của người dân trong công tác bảo tồn.
Chương trình tham quan và học tập kinh nghiệm của đoàn đại biểu xã Vân Hồ tại Quảng Trị do Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PanNature) tổ chức trong khuôn khổ dự án “Vietnam Country Coordination and ICCA Documentation”, với sự hỗ trợ của NTFP-EP Asia.
Một số hình ảnh trong chuyến tham quan, học tập kinh nghiệm của đoàn đại biểu xã Vân Hồ tại tỉnh Quảng Trị:
